niedziela, 5 września 2010 r.
woj. dolnośląskie woj. kujawsko-pomorskie woj. lubelskie woj. łódzkie woj. lubuskie woj. małopolskie woj. mazowieckie woj. opolskie woj. podkarpackie woj. podlaskie woj. pomorskie woj. śląskie woj. świętokrzyskie woj. warmińsko-mazurskie woj. wielkopolskie woj. zachodnio-pomorskie
województwo
miejscowość
typ obiektu
Janów Lubelski
Miasto od 1640 roku, założone na gruntach wsi Biała, a nazwane od imienia III ordynata Jana Sobiepana Zamoyskiego.

Od początku ważny ośrodek gospodarczy w ordynacji, słynący przede wszystkim z sukiennictwa. W XIX wieku, kiedy rząd Królestwa Polskiego uczynił z Zamościa twierdzę wojskową, Janów stał się ordynackim centrum. Wtedy też powtórnie rozwinięto, już na dużą skalę produkcję sukienniczą. Dzieje Janowa, z bogatymi zbiorami dokumentującymi dawne rzemiosło, prezentuje Muzeum Regionalne, mieszczące się w budynku carskiego więzienia, wzniesionego w latach 20. XIX wieku.

Kościół i klasztor dominikanów

Najcenniejszy zabytek miasta, wybudowany w latach 1694-1720, z fundacji Zamoyskich. Obiekt był kilkakrotnie przebudowywany, szczególnie gruntownie w latach 1910-1913. Do kościoła prowadzi kruchta zwieńczona wieżą z wielką baniastą kopułą, natomiast wysoką fasadę flankują dwie wieżyczki z barokowymi hełmami.
Wnętrze, mimo XX-wiecznej przebudowy, zachowało dość jednolity barokowo-rokokowy wystrój, z bogato rzeźbionymi i złoconymi ołtarzami. W ołtarzu głównym znajduje się cudowny obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, zwanej Łaskawą, z 1645 r.
W klasztorze budowanym wraz z kościołem, późniejsze przebudowy zatarły wiele cech stylowych, jednak wnętrza mają charakterystyczne sklepienia kolebkowo-krzyżowe, a wśród ciekawszych zabytków zwracają uwagę obrazy ze scenami z życia zakonu oraz stacje Drogi Krzyżowej z XVIII w.
Na cmentarzu kościelnym stoi kaplica Objawienia z II poł. XVIII wieku, a całość zespołu zamyka mur z piętrową bramą-dzwonnicą. Po kasacie zakonu w 1867 r. do Janowa przeniesiono parafię z pobliskiej wsi Biała.

Zalew, konie i... festiwale

Dzisiejszy Janów to ośrodek letniskowy z malowniczym zalewem (ok. 40 ha) i piaszczystymi plażami pośród pięknych lasów. Janów jest corocznie w lipcu miejscem Ogólnopolskich Zawodów Konnych. Natomiast w sierpniu organizowane są barwne masowe imprezy dla mieszkańców i turystów: Festiwal Kaszy „Gryczoki” oraz Festiwal Artystów Filmu i Telewizji FART. Pierwsza z imprez to święto popularyzujące najbardziej znaną potrawę południa Lubelszczyzny – pieczony pieróg z farszem z kaszy gryczanej. Druga to z kolei przegląd filmów i programów TV, z udziałem wielu znanych postaci polskiego kina i telewizji.

Leśny Kompleks Promocyjny „Lasy Janowskie”

Utworzony w 1994 roku na obszarze Nadleśnictwa Janów Lubelski, godzi gospodarcze wykorzystanie lasu z ochroną jego walorów przyrodniczych, pełniąc przy tym ważną rolę edukacyjną. Przy nadleśnictwie działa Ośrodek Edukacji Ekologicznej z leśną klasą, muzeum przyrodniczym i skansenem leśnej kolei wąskotorowej.
W podjanowskiej osadzie Szklarnia prowadzona jest hodowla koników biłgorajskich, wywodzących się, podobnie jak koniki polskie ze Zwierzyńca, od tarpana.
Szczególnym miejscem Lasów Janowskich jest Porytowe Wzgórze – gdzie 14 czerwca 1944 roku rozegrała się największa bitwa partyzancka II wojny światowej. Ok. 3500 partyzantów polskich i radzieckich walczyło z 30-tysięcznymi pacyfikacyjnymi siłami niemieckimi. W miejscu bitwy pomnik i cmentarz poległych oraz ścieżka spacerowa nad rzeką Branwią.

Opracowanie tekstu oraz zdjęcia - źródło